Voleybol
Voleybola Geç Başlamak ve 12 Yaşından Sonra Ne Değişir
4 dk okumaVedat Timuroğlu

Ortaokul çağında voleybola başlayan bir çocuk neyi kaçırır, neyi kazanır ve ilk üç ayda hangi sırayla çalışmalı. Geç başlayanlar için gerçekçi bir bakış.
Voleybola 12 yaşında başlayan bir çocuk teknik olarak geriden başlar, fiziksel olarak değil. Kaçırdığı şey birkaç yıllık top temasıdır ve bu telafi edilebilir; kazandığı şey ise daha güçlü bir gövde, daha uzun bir dikkat süresi ve söyleneni ilk seferde anlayan bir kafadır. Başarı Spor Akademisi'nin Kartal'daki voleybol gruplarında geç başlayanların ilk yılda kat ettiği mesafe, çoğu velinin beklediğinden fazladır. Aşağıda bu yaşta başlayan bir çocuğun neyle karşılaşacağını ve ilk üç ayın nasıl planlanması gerektiğini bulacaksınız.
Geç başlayanın gerçekten kaçırdığı şey
Erken başlayan çocuğun avantajı yetenek değil tekrar sayısıdır. Sekiz yaşından beri oynayan bir çocuk, topun havada nasıl davrandığını binlerce kez görmüştür; nereye düşeceğini düşünmeden bilir. Buna okuma denir ve geç başlayanın en çok zorlandığı yer burasıdır.
Okuma, ders anlatarak değil sadece tekrarla gelişir. İyi haber şu ki 12 yaşındaki bir çocuk aynı sayıda tekrarı, sekiz yaşındakinden daha kısa sürede toplar; çünkü daha uzun antrenman yapabilir, verilen düzeltmeyi anlar ve hatasını kendi fark eder.
Kaçırılmayan şeyler de var. Servis, blok ve hücum, ortaokul çağında öğrenilmeye başlanan tekniklerdir; bunlarda geç başlayanla erken başlayan arasındaki fark çok daha küçüktür. Bu tekniklerin hepsi belirli bir gövde kuvveti ve boy uzunluğu gerektirir; sekiz yaşında öğretilmeye çalışıldığında yarım kalır ve zaten sonradan yeniden kurulur.
Bir de görünmeyen bir fark vardır: erken başlayan çocuk oyunun ritmini bilir. Servis atıldıktan sonra kimin nereye gideceğini, topun karşı sahaya geçtiğinde nerede durulacağını düşünmeden yapar. Geç başlayan bunu birkaç ay içinde öğrenir, ama ilk haftalarda sahada fazladan bir yük olarak taşır.
Bu yaşın getirdiği avantajlar
Onlu yaşların ortasına doğru gövde ve omuz kuşağı, küçük yaş gruplarında olmayan bir dayanıklılık kazanır. Bu, aynı antrenmanda daha fazla tekrar yapabilmek demektir.
İkinci avantaj dikkattir. Sekiz yaşındaki bir gruba bir alıştırma anlatmak dakikalar alır ve birkaç kez tekrarlanır; on iki yaşındaki bir gruba bir kez anlatılır. Bir saatlik antrenmanın içindeki gerçek çalışma süresi bu yüzden belirgin biçimde uzundur.
Üçüncüsü ise isteğin kaynağıdır. Bu yaşta spora başlayan çocuk genellikle kendisi istediği için başlar. Düzenli gelme sorunu, küçük yaş gruplarına göre çok daha az yaşanır.
İlk üç ayın öncelik sırası
Geç başlayan bir çocukta en sık yapılan hata, hemen smaç çalışmaya başlamaktır. Sıra şudur:
1. Ayak işi ve duruş
İlk haftalar toptan çok yer değiştirmeye ayrılır: hazır duruş, yana adım, öne çıkış, durup dengelenme. Voleybolda topa yetişememenin sebebi genellikle el değil ayaktır.
2. Manşet
Kollarla oynanan alttan pas, oyunun içinde en çok kullanılan ve en çok yanlış öğrenilen tekniktir. Doğru öğrenilmesi haftalar alır ve acele edilirse sonradan düzeltmek çok daha zordur.
3. Parmak pas
Ellerin yukarıda ve topun alnın üstünde karşılandığı pas, parmaklar için hazırlık gerektirir. Bu yüzden manşetten sonra gelir.
4. Servis ve hücum
Ancak ilk üçü oturduktan sonra sıra gelir. Servis, geç başlayanın en hızlı ilerlediği bölümdür; hücum ise sabır ister.
Bu sıra takım antrenmanının içinde ilerler, yani çocuk ilk günden oyunun içindedir. Öncelik sırası, hangi tekniğin daha çok tekrar alacağını belirler.
Hangi grupta çalışmalı
Geç başlayan bir çocuğu kendi yaş grubundan küçük bir gruba koymak genellikle işe yaramaz. Sosyal olarak zorlar ve fiziksel olarak uyumsuzdur.
Daha iyi çalışan yöntem, çocuğu kendi yaş grubunda tutup teknik çalışmalarda ayrı bir kolda ilerletmektir. Isınma ve oyun grupla, teknik tekrarları ayrı. Böylece çocuk hem yaşıtlarıyla kalır hem de kendi seviyesinde çalışır.
Veli olarak sormanız gereken soru şudur: yeni gelen bir çocuk için ayrı bir çalışma kolu var mı, yoksa herkes aynı alıştırmayı mı yapıyor. Cevap ikincisiyse ilerleme yavaş olur.
Grupların yaşa göre nasıl ayrıldığını ve yeni başlayanların nasıl ilerlediğini görmek isterseniz voleybol okulu sayfasına bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
12 yaşında başlayan bir çocuk lisanslı oynayabilir mi?
Evet. Kulüpler ve federasyon farklı yaş kategorilerinde lisans işlemi yapar ve sonradan başlamak buna engel değildir. Hangi kategoride ve hangi tarihlerde başvuru yapılacağı her sezon ilgili federasyonun yayımladığı talimatlarda belirtilir, oradan takip edilmelidir.
Boyu kısa olan bir çocuk için voleybol mantıklı mı?
Voleybol, sahadaki her mevkinin farklı bir fiziksel profile uyduğu bir spordur; libero ve pasör bunun en açık örnekleridir. Çocuğun büyüme süreciyle ilgili sorular ise antrenörün değil hekimin alanıdır.
Haftada kaç gün çalışmalı?
Başlangıç için haftada iki gün, tekniğin arada unutulmayacağı kadar sıktır. Üçüncü gün, ilk üç ay geçtikten ve çocuk devam etmek istediğini gösterdikten sonra düşünülebilir.
Başka bir spordan geçmek avantaj sağlar mı?
Genellikle evet. Basketbol, hentbol ve cimnastikten gelen çocuklar sıçrama ve yer değiştirme alışkanlığını yanlarında getirir. Yüzmeden gelen çocuk ise omuz dayanıklılığı bakımından öndedir. Hiçbiri top okumanın yerini tutmaz ama başlangıcı kolaylaştırır.
Yazar
Vedat Timuroğlu
Başarı Spor Akademisi kurucusu ve baş antrenörü. 2007’den beri sporcu yetiştiriyor.
Profili gör

