Cimnastik Neden Temel Spor Sayılır ve Neyi Hazırlar

Cimnastik, çocuğa tek bir oyunun kurallarını değil hareketin alfabesini öğrettiği için temel spor sayılır: vücudunun havada nerede olduğunu bilmek, dengeyi kaybettiğinde toparlamak, kendi ağırlığını taşımak ve düşmeyi öğrenmek. Başarı Spor Akademisi'nin Kartal'daki gruplarında cimnastikten geçmiş bir çocuğun basketbolda ya da voleybolda ilk haftalarda kolay ayırt edilmesinin sebebi budur. Aşağıda bu dört kazanımın ne olduğunu ve diğer branşlara neyin taşındığını bulacaksınız.

Temel spor ne anlama gelir

Bir sporun temel sayılması, çocuğu o sporda tutmayı hedeflemediği anlamına gelir. Amaç, sonradan seçilecek her branşın üstüne kurulacağı hareket dağarcığını oluşturmaktır.

Yüzme ve atletizm de bu grupta anılır. Cimnastiği ayıran şey, hareketin üç boyutta çalışılmasıdır: çocuk yalnızca ileri gitmez, döner, ters durur, havada kalır ve yere kontrollü iner. Diğer sporların hiçbiri bu kadar çok farklı vücut pozisyonunu tek bir derste barındırmaz.

Bunun pratik sonucu şudur: cimnastikten çıkan bir çocuk yeni bir hareketi daha az denemede öğrenir. Antrenör bir sıçrama gösterdiğinde, o çocuk hareketi taklit etmekle kalmaz, kendi vücudunda nereye denk geldiğini de bulur. Öğrenme hızı dediğimiz şeyin büyük bölümü budur ve doğuştan gelmez, çalışılarak kazanılır.

Cimnastiğin öğrettiği dört şey

Vücut farkındalığı

Çocuğun, göremediği bir anda kolunun ve bacağının nerede olduğunu bilmesidir. Takla atarken, dönerken ya da havada kısa süre kalırken sürekli çalışır. Bir futbol antrenörünün "vücudunu bilen çocuk" dediği şey büyük ölçüde budur.

Denge ve toparlanma

Denge tahtası ve tek ayak çalışmaları, dengeyi korumaktan çok kaybedince ne yapılacağını öğretir. Bu, sahada dengesi bozulan bir çocuğun düşmek yerine adım atarak toparlanması demektir.

Kendi ağırlığını taşımak

Cimnastikte ağırlık kaldırılmaz, kendi ağırlığı taşınır: sallanmak, asılı kalmak, kollarla itmek. Çocuklarda üst gövde kuvvetinin en güvenli geliştiği yerlerden biridir, çünkü yük çocuğun kendi vücudundan fazlasına çıkmaz.

Düşmeyi öğrenmek

Kontrollü düşme, cimnastiğin en az konuşulan ama en çok işe yarayan kazanımıdır. Nasıl inileceğini bilen bir çocuk, kaydığında ya da itildiğinde refleks olarak doğru şeyi yapar. Bu, sakatlanmayacağı anlamına gelmez; hazırlıksız yakalanmayacağı anlamına gelir.

Diğer branşlara neyin taşındığı

Cimnastikten çıkıp başka bir spora geçen çocuğun getirdikleri branşa göre değişir:

• Voleybol ve basketbol: sıçrama tekniği, iniş kontrolü ve havada gövdeyi yönetme
• Futbol: yön değiştirme, düşerken toparlanma ve tek ayak dengesi
• Karate ve boks: duruş, gövde kontrolü ve hareketin başlatıldığı yerin merkez olduğunu bilmek
• Yüzme: gövde stabilitesi ve omuz hareket genişliği

Taşınmayan tek şey top okumadır. Cimnastik, topla oynanan bir oyunun okumasını vermez; onu her branş kendi içinde öğretir. Bu yüzden cimnastikten basketbola geçen bir çocuk ilk aylarda hareket kalitesiyle dikkat çeker ama oyunun içinde geç kalır. İkisi farklı şeylerdir ve ikincisi yalnızca oynayarak gelir.

Aynı sebeple cimnastik, çocuğun ileride hangi branşı seçeceğini belirlemez. Yaptığı şey, seçim yapıldığında o branşın ilk yılını kısaltmaktır.

Ne zamana kadar devam etmeli

Cimnastiğin temel spor olması, çocuğun bir gün bırakmak zorunda olduğu anlamına gelmez. İki yol da geçerlidir: cimnastiği ana branş olarak sürdürmek ya da birkaç yıl sonra başka bir spora geçmek.

Geçiş yapılacaksa, cimnastiği tamamen kesip yerine yeni branşı koymak yerine bir dönem birlikte yürütmek daha iyi çalışır. Haftada bir gün cimnastik, iki gün yeni branş şeklindeki bir düzen, çocuğun kazandığı hareket kalitesini korurken yeni sporun temellerini kurmasına imkân verir.

Karar verirken bakılacak şey yaş değil isteğidir. Cimnastiği hâlâ seven bir çocuğu "artık başka bir sıra geldi" diye çıkarmak için bir sebep yoktur. Tersi de geçerlidir: cimnastikten sıkılmış bir çocuğu temel spor olduğu gerekçesiyle tutmak, kazandırdığı şeyi geri almaz ama düzenli spor alışkanlığını riske atar.

Grupların yaşa göre nasıl ayrıldığını ve bir dersin nasıl planlandığını görmek isterseniz cimnastik okulu sayfasına bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Cimnastik yapan çocuk başka bir spora geçtiğinde geride mi kalır?

Teknik olarak yeni branşın kendi becerilerinde geriden başlar, hareket kalitesinde ise önde başlar. Bu iki fark birkaç ay içinde birbirini dengeler ve geçiş yapan çocuklar genellikle hızlı ilerler.

Erkek çocuklar için de uygun mu?

Evet. Cimnastik hem erkek hem kız kategorilerinde yapılan bir spordur ve alet grupları farklıdır. Temel dönemde ise çalışılan şey iki grupta da aynıdır: denge, takla, sallanma ve iniş.

Cimnastik dersi ile oyun parkı arasındaki fark nedir?

Ders, hareketlerin belirli bir sırayla ve artan zorlukla verildiği yapılandırılmış bir programdır. Park serbest oyundur ve değerlidir, ama ilerleme sırası yoktur. Fark, bir çocuğun aynı hareketi tekrar tekrar doğru yapmayı öğrenip öğrenmediğidir.

Çocuğum sakar, cimnastik ona uygun mu?

Sakarlık genellikle vücut farkındalığının henüz oturmamış olmasıdır ve tam olarak bu dersin çalıştığı alandır. Bu tür çocuklar başlangıçta daha yavaş ilerler, sonrasında en çok fark eden gruptur.